Zacznij od obserwacji światła
Zanim ustawisz przedmiot, przyjrzyj się miejscu, w którym chcesz fotografować. Połóż na stole kartkę i sprawdź, czy pada na nią wyraźny promień słońca, czy dociera raczej miękkie światło rozproszone. Bezpośrednie słońce zwykle tworzy mocne cienie i jasne plamy. Światło rozproszone daje łagodniejsze przejścia między jasną a ciemną stroną przedmiotu. Żadne z nich nie jest z definicji lepsze: wybór zależy od tego, czy chcesz podkreślić kształt, czy spokojnie pokazać szczegóły.
Na początek wyłącz lampy w pokoju. Dzięki temu łatwiej ocenisz wpływ samego okna i unikniesz sytuacji, w której różne źródła światła nadają zdjęciu odmienne odcienie. Przygotuj niewielki przedmiot, na przykład kubek, książkę lub figurkę, i ustaw go na prostym tle. Zrób zdjęcie próbne bez poprawiania ustawień aparatu. Będzie punktem odniesienia dla kolejnych zmian.
Ustawienie bokiem do okna: widoczny kształt i faktura
Postaw przedmiot tak, aby okno znajdowało się po jego lewej lub prawej stronie, a aparat skieruj na przedmiot od przodu. Światło rozjaśni jedną stronę, a po przeciwnej pojawi się cień. To dobry punkt wyjścia, gdy fotografujesz ceramikę, tkaninę albo przedmiot o ciekawym kształcie: różnica jasności pomaga zobaczyć wypukłości i powierzchnię.
Nie musisz trzymać się dokładnego kąta. Obróć przedmiot o ćwierć obrotu albo przesuń aparat nieco bliżej okna i sprawdź, co dzieje się z cieniem. Jeśli ciemna strona traci zbyt wiele szczegółów, postaw naprzeciw okna białą kartkę lub kawałek jasnego kartonu, tuż poza kadrem. Odbije część światła w stronę przedmiotu. Przysuwaj i odsuwaj kartkę, aż cień będzie wyglądał tak, jak chcesz.
Światło od strony aparatu i pod światło
Gdy okno jest za aparatem, a przedmiot stoi przed nim, jego widoczna strona jest oświetlona dość równomiernie. Takie ustawienie ułatwia pokazanie koloru i detali bez głębokich cieni. Uważaj jednak na własny cień: jeśli zasłaniasz okno, odsuń się lub fotografuj pod lekkim kątem. Sprawdź też, czy na błyszczącej powierzchni nie odbija się aparat albo jasny prostokąt okna.
Możesz zrobić również próbę odwrotną: postaw przedmiot między aparatem a oknem. Jasne tło podkreśli wtedy jego zarys, ale strona zwrócona do aparatu może wyjść ciemno. To ustawienie sprawdzi się, gdy zależy ci na sylwetce lub prześwitach, na przykład w szklanym naczyniu. Jeśli chcesz zachować szczegóły z przodu, dołóż biały karton od strony aparatu. Zwróć uwagę, że przy bardzo jasnym oknie telefon może przyciemnić cały kadr; dotknij na ekranie przedmiotu i skoryguj jasność, jeśli urządzenie daje taką możliwość.
Odległość od okna i kontrola tła
Przesuń przedmiot bliżej okna, a następnie dalej w głąb pokoju. Porównaj zdjęcia, nie zmieniając jednocześnie kąta aparatu. Bliżej okna na przedmiot zwykle dociera więcej światła, co bywa pomocne w pochmurny dzień. Dalej może być ciemniej i trudniej utrzymać telefon nieruchomo podczas zdjęcia. Jeśli obraz wychodzi poruszony, oprzyj urządzenie o stabilny przedmiot albo ustaw je na statywie.
Spójrz również na tło. Przedmiot może być dobrze oświetlony, a mimo to ginąć na tle jasnej framugi, wzorzystej zasłony czy rzeczy stojących na parapecie. Przesunięcie aparatu o kilka centymetrów często wystarcza, by usunąć rozpraszający element z kadru. Prosta kartka lub jednolity materiał za przedmiotem pomaga skupić uwagę na jego kształcie. Zanim wykonasz zdjęcie, obejrzyj krawędzie kadru: łatwo przeoczyć tam kabel, róg mebla albo cień własnej ręki.
Ćwiczenie: jeden przedmiot, cztery zdjęcia
Wybierz jeden przedmiot i fotografuj go kolejno przy świetle bocznym z lewej strony, bocznym z prawej, z oknem za aparatem oraz z oknem za przedmiotem. Zachowaj podobny kadr i tło. Nie poprawiaj od razu każdego zdjęcia: najpierw obejrzyj całą serię i nazwij różnice. Gdzie najlepiej widać fakturę? Na którym ujęciu kolor wygląda najbardziej naturalnie? Czy cień pomaga pokazać kształt, czy odciąga uwagę?
Na koniec wybierz jedno ustawienie i zmień tylko jedną rzecz: przesuń przedmiot, dodaj biały karton albo lekko obróć aparat. Zrób kolejne zdjęcie i porównaj je z poprzednim. Taka mała próba uczy więcej niż przypadkowe przestawianie wszystkiego naraz. Z czasem łatwiej będzie ci rozpoznać, po której stronie okna postawić następny przedmiot i czy potrzebujesz miękkiego światła, czy wyraźnego cienia.
